De Spaanse Zilvervloot

Posted by: StefaanVL in Geschiedenis zilver No Comments »

De zilvervloot was in de 16e en 17e eeuw een jaarlijks konvooi van schepen, waarin kostbaarheden van de Spaanse koloniën in Amerika werden verscheept naar Spanje. In Nederland is de zilvervloot vooral bekend van de verovering ervan door Piet Hein in 1628.
Piet Hein maakte namens de West-Indische Compagnie in 1626 een plan om de zilvervloot te kapen, en de kostbaarheden naar de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden te verschepen. De Republiek was op dat moment verwikkeld in de Tachtigjarige Oorlog met Spanje. “Zeeroverij” in opdracht van een staat was in die jaren heel gebruikelijk en legaal.

In 1627 pleegde Piet Hein twee kleinere kaperijen in Allerheiligenbaai, in september 1628 veroverde hij de zilvervloot in de Slag in de baai van Matanzas (eiland Cuba). De andere vloot vertrok vanaf het huidige Venezuela. De halve vloot vanuit Venezuela was gewaarschuwd, en bleef buiten bereik. De buit bedroeg 177000 pond zilver en de duizend parels waren in 1628 11 à 12 miljoen toenmalige gulden waard. Nu zou het 120 miljoen Euro zijn. De Stadhouder en vlootvoogd Piet Hein kregen een fors aandeel in de buit. De kapiteins kregen een gering bedrag. Witte de With, een van de kapiteins was daarover erg boos. Een groot deel van het geld werd gebruikt voor de strijd tegen Spanje. De WIC keerde dat jaar een record van 50% dividend uit. De vloot werd op de rede van Hellevoetsluis (aan het Haringvliet) ontscheept en ter paard en wagen gedurende 7 dagen naar Amsterdam gebracht.

Zilvervlootrekening

De Zilvervlootrekening stamt uit 1958 toen staatssecretaris Norbert Schmelzer (oa Binnenlandse zaken en Bezitsvorming) de Jeugdspaarwet introduceerde. Jongeren die tussen hun 15 en 20ste een jaarlijks een bepaald bedrag spaarden kregen van de overheid 10 procent premie aan het eind van de looptijd. Met de wet, beter bekend als De Zilvervloot, wilde het toenmalige Kabinet de spaarzin in de naoorlogse jaren bevorderen.

Bron: www.pietheincup.nl

Betekenis van ‘Zilvervloot’

zilvervloot
` zil - ver - vloot de -woord zilvervloten vloot die jaarlijks zilver en goud uit de Spaanse koloniën in Amerika naar Spanje bracht: Piet Hein veroverde een zilvervloot (1628); schertsend grote geldsom, die gemakkelijk verkregen wordt ‘
Gevonden op http://www.woorden.org/woord/zilvervloot
zilvervloot
De vloot die piet hein veroverde ‘
Gevonden op http://www.mijnwoordenboek.nl/puzzelwoor
Zilvervloot
De konvooien die in de 16e en 17e eeuw het goud, zilver en diamanten uit de mijnen van Zuid-Amerika naar Spanje vervoerden. Op 9 september 1628 slaagde Piet Heyn er bij Cuba als eerste in om deze schepen te bemachtigen. De buit was bijna 12 miljoen gulden en de Westindische Compagnie keerde maar liefst 50% dividend uit. ‘
Gevonden op http://members.multimania.nl/lexicografi
Zilvervloot
De `zilvervloot` was in de 16e en 17e eeuw een jaarlijks konvooi van schepen, waarin kostbaarheden van de Spaanse koloniën in Amerika werden verscheept naar Spanje. In Nederland is de zilvervloot vooral bekend van de verovering ervan door Piet Hein in 1628. De Zilvervloot: De zilvervloot, of La Flota, bestond uit twee vloten, die samenkwamen ‘
Gevonden op http://nl.wikipedia.org/wiki/Zilvervloot

De voorliefde van de Inca’s voor zilver en goud

Posted by: StefaanVL in Geschiedenis zilver, zilver No Comments »

De bevolking had onder het regime van de Incas allerlei plichten. Vrouwen weefden voor de staat en mannen moesten helpen bij de bouw van tempels en wegen. Ook gingen ze op jonge leeftijd in militaire dienst. Daar hielden ze in ieder geval een stel kleren aan over; en als het mee zat was er ook nog oorlogsbuit. De boeren werden streng geregeerd door de adel. Van boerenopstanden is weinig bekend.

Priesters

In het rijk van de Incas werd geen enkele beslissing genomen zonder orakels en priesters te raadplegen. Priesters waren er voor elke god en gelegenheid. De hogepriester stond het dichtst bij de vorst en was in veel gevallen een familielid. Sommige priesters spraken met de doden; andere met bosgeesten of met huacas (heilige plaatsen). Een huaca kon een tempel zijn, maar ook een rivier, een berg of een rots. Iedere familie had een altaartje in een huaca, waar regelmatig offers werden gebracht om het evenwicht tussen mens en natuur te bewaren of te herstellen.

De Inca-heersers

De Inca-heerser stamde af van de zonnegod Inti, en was nu zijn afgezant. Hij moest gehoorzamen aan de wil van de zonnegod. De Inca-heerser stond aan het hoofd van een strenge hiërarchie van sociale klassen en gezagsdragers. De heerser was getrouwd met zijn zus, om de afstamming zuiver te houden. Uit hun zonen koos hij zijn opvolger. Onder de kinderen van zijn bijvrouwen zocht hij zijn hoogste bestuurders. De afstammelingen en familieleden van vroegere Inca-heersers vervulden de overige hoge functies in het staatsapparaat, het leger en de priesterhiërarchie. De adel van overwonnen volken kreeg ook belangrijke posten en mocht zich door adoptie Inca noemen.

Handelaren

De Incas kenden geen geld of bedrijven. Van vrij verkeer van mensen en goederen was er ondanks de uitstekende wegen geen sprake. De weinige handel die er was, werd gedreven door een aparte sociale klasse. Deze handelaren ruilden gedroogde en gezouten vis tegen wol en gedroogd vlees uit de bergen. Ook handelden ze in zout, cocabladeren en katoen. Spondylus schelpen uit de diepzee bij Ecuador werd verruild voor koper. Deze schelpen waren onmisbaar als offers aan heilige bergen en goden om regen af te smeken.

Natuurlijk werd er plaatselijk ook geruild. Uitkeringen van de staat waren voor iedereen hetzelfde terwijl de behoeften verschilden. Er werden zelfs maandelijks enkele marktdagen vastgesteld. Wie welvarend dreigde te worden moest wel een mooi godsdienstig feest organiseren, vond men. Dan was de onderlinge gelijkheid snel hersteld.

Goud en zilver

De bewoners van het Andesgebied waren schatrijk aan goud en zilver, en dat was misschien wel hun ongeluk. De Spanjaarden wisten niet wat ze zagen en werden gek van hebzucht. De gouden platen waar de zonnetempel in Cuzco mee behangen was rukten ze van de muren; kolossale beelden werden omgesmolten, eerbiedwaardige graven haastig leeggeplunderd. De goudkoorts hield eeuwen aan, en trok een diep spoor van vernietiging.

Voor de Incas hadden edelmetalen een religieuze betekenis. Goud stond voor de mannelijke zon en zilver voor de vrouwelijk maan, de twee belangrijke goden bij de Incas. Met het dragen van gouden en zilveren sieraden toonden hooggeplaatsten hun verbondenheid met deze goden.

Bron: www.museumkennis.nl

v

Posted by: StefaanVL in Geschiedenis zilver No Comments »

zilvervlootDe Zilvervloot was in de 16e en 17e eeuw een jaarlijks konvooi van schepen, waarin kostbaarheden van de Spaanse koloniën in Amerika werden verscheept naar Spanje. In Nederland is de zilvervloot vooral bekend van de verovering ervan door Piet Hein in 1628.

La Flota

De Zilvervloot, of La Flota, bestond uit twee vloten, die samenkwamen nabij Havana, en gezamenlijk naar Europa voeren. De ene vloot, de terra firma, kwam van de kust van Panama, waar zilver uit Potosí en andere waardevolle lading werd geladen die vanaf de Grote Oceaan eerst naar Panama-Stad en van daaruit met muildieren verder over de bergen van de Panamese landengte naar de oostkust was vervoerd naar Nombre de Dios. Deze vloot overwinterde in Cartagena. De andere vloot, de St-Jacobsvloot, kwam van Mexico (San Juan de Ulúa) en Honduras.
Het konvooi werd vanaf 1526 georganiseerd vanuit Sevilla waar een handelsgilde, het Casa de Contratación, het privilege had op de handel naar Amerika. Vanaf 1543 was het verplicht dat alle zilverschepen zwaarbewapend waren. Meestal nam men daarvoor het nieuwe en wendbare galjoen-type. De waarde van het vervoerde zilver was gigantisch; eerst zo’n 12 miljoen dukaten per jaar, eind 16e eeuw groeiend tot 25 miljoen dukaten. De opbrengst vormde het leeuwendeel van de Spaanse koloniale winst en het zilver was de motor achter de wereldhandel op Azië. Een dergelijke rijkdom trok allerlei piraten en kapers aan, maar het lukte hun maar zelden om iets te onderscheppen; gedurende het bestaan van het konvooisysteem zou maar zo’n vijf promille van de transportschepen in vijandelijke handen vallen. Een vroege en vasthoudende belager was de Engelsman Francis Drake, die in 1573 als piraat het landtransport over de landengte van Panama overviel, in 1578 onverwachts aan de westkust van Zuid-Amerika een klaarliggend zilverschip wegkaapte — waarna hij moest ontsnappen door de hele wereld rond te varen — en in 1583 met een vloot in hinderlaag lag voor Sevilla, zij het zonder succes. De enige die ooit een hele deelvloot met zilver en al zou veroveren was Piet Hein.

De zilvervloot van 1628

Piet Hein maakte namens de West-Indische Compagnie (WIC) in 1626 een plan om de zilvervloot te kapen, en de kostbaarheden naar de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden te verschepen. De Republiek was op dat moment verwikkeld in de Tachtigjarige Oorlog met Spanje. “Zeeroverij” in opdracht van een staat was in die jaren heel gebruikelijk en legaal.
In 1627 pleegde Piet Hein twee kleinere kaperijen in Allerheiligenbaai, in september 1628 veroverde hij de zilvervloot in de Slag in de baai van Matanzas (eiland Cuba). De andere vloot vertrok vanaf het huidige Venezuela. De halve vloot vanuit Venezuela was gewaarschuwd, en bleef buiten bereik. De buit bedroeg 177000 pond zilver en de duizend parels waren in 1628 11 à 12 miljoen toenmalige gulden waard. Een timmerman verdiende in die tijd zo’n 200 à 300 gulden per jaar. De oorlog tegen Spanje kon er een jaar mee betaald worden. Schattingen over de huidige waarde van de buit lopen uiteen van € 100 miljoen op basis van de huidige zilverprijs en € 100 miljard op basis van wat er in die tijd met het geld gedaan kon worden. De Stadhouder en vlootvoogd Piet Hein kregen een fors aandeel in de buit. De kapiteins kregen een gering bedrag. Witte de With, een van de kapiteins, was daarover erg boos[1]. Een groot deel van het geld werd gebruikt voor de strijd tegen Spanje. De WIC keerde dat jaar een record van 50% dividend uit. De vloot werd op de rede van Hellevoetsluis (aan het Haringvliet) ontscheept en ter paard en wagen gedurende 7 dagen naar Amsterdam gebracht.

Lied “De Zilvervloot”

De verovering van de zilvervloot was niet alleen een financiële, maar vooral ook een morele overwinning van de Republiek. Piet Hein werd in de negentiende eeuw (1844) geëerd met een eigen lied, gecomponeerd door J.J. Viotta, dat tegenwoordig nog steeds gezongen wordt, zij het niet altijd met onderstaande tekst van J.P. Heije.
Aan het eind van de twintigste eeuw raakte het lied in onbruik, maar vlak na de Tweede Wereldoorlog werd het op school geleerd, en op nationale evenementen graag gezongen. Vooral bij schaatswedstrijden in de tijden van Ard Schenk en Kees Verkerk, maar ook bij voetbalwedstrijden werd het vaak ten gehore gebracht.

Heb je van de zilveren vloot wel gehoord
de zilveren vloot van Spanje?
Die had er veel Spaanse matten aan boord
En appeltjes van Oranje!
Sprak toen niet Piet Hein met een aalwaerig woord:
“Wel jongentjes van Oranje,
Kom, klim ‘reis aan dit en dat Spaansche boord
En rol me de matten van Spanje”?
Klommen niet de jongens als katten in ‘t want
En vochten ze niet als leeuwen?
Ze maakten de Spanjers duchtig te schand’
Tot in Spanje klonk hun schreeuwen!
(refrein)

Piet Hein!, Piet Hein!, Piet Hein zijn naam is klein,
Zijn daden bennen groot
Zijn daden bennen groot
Hij heeft gewonnen de zilveren vloot,
Die heeft gewonnen, gewonnen de Zilvervloot. (bis)
(eindcouplet- en refrein)

Kwam er nu nog eenmaal zo’n zilveren vloot,
Zeg zou jullie nog zoo kloppen?
Of zoudt gij u veilig en wel buiten schoot
Maar stil in je hangmat stoppen?
Wel, Hollandsch bloed,
Dat bloed heeft nog wel moed!
Al bennen we niet groot,
al bennen we niet groot
We zouden winnen de Zilvervloot!
We zouden winnen, winnen de Zilvervloot!
We zouden winnen, winnen de Zilvervloot!

Bron: www.wikipedia.be

Bittere pil voor Oranje: ‘slechts’ zilver op het WK…

Posted by: StefaanVL in zilver No Comments »

Ken je deze nog: de vuvuzela, of het instrument dat na het wereldkampioenschap voetbal in Zuid-Afrika de geschiedenis zal ingaan

Ken je deze nog: de vuvuzela, of het instrument dat na het wereldkampioenschap voetbal in Zuid-Afrika de geschiedenis zal ingaan

Het logo van het WK in Zuid-Afrika

Het logo van het WK in Zuid-Afrika

De Rode Duivels zouden een gat in de lucht springen mochten ze (na eerder het EK 1980) nog eens de finale van een groot voetbaltornooi halen, maar bij onze noorderburen heerst toch vooral ontgoocheling na het verlies tegen Spanje zondag op het WK voetbal in Zuid-Afrika.

Nederlanders redeneren zoals Amerikanen: noorderburen heerst toch vooral ontgoocheling na het verlies tegen Spanje zondag op het WK voetbal in Zuid-Afrika.

Je wint geen zilver, je verliest goud

Nederlanders redeneren zoals Amerikanen: you don’t win silver, you loose gold… Met andere woorden, je wint geen zilveren medaille, maar je verliest een gouden medaille. Behoorlijk negatief ingesteld vinden we, maar daar oordelen de Nederlanders anders over.
We keken even na wat de Nederlandse pers daar over denkt en vonden volgend artikel uit De Telegraaf geschreven door Arjen ten Cate.

Geen trauma na WK-verlies, wel een rotstemming

Treurende voetbalfans kunnen opgelucht ademhalen. Het échte voetbaltrauma bestaat volgens hoogleraren niet. Een vervelend gevoel na een verloren finale is het ergste wat de supporter kan overkomen, maar die rottige stemming houdt meestal maar een paar dagen aan en maakt dan plaats voor trots.

Trauma

“Ze spreken over de verloren finale in 1974 tegen Duitsland vaak nog over een trauma, maar dat is echt geen titel die recht doet”, zegt hoogleraar psychologie Rolf Kleber van de Universiteit Utrecht. Hij is gespecialiseerd in onderzoek naar trauma’s en die komen volgens hem voor bij ergere zaken, zoals het overlijden van een naaste.

Trots

“Bij een echt trauma kun je nog jarenlang nachtmerries, huilbuien of woedeaanvallen hebben. Dat is niet te vergelijken met het verliezen van een finale. De spelers liggen er misschien nog wel lang wakker van, maar niet jarenlang. Supporters al helemaal niet”, stelt Kleber. “Als het elftal vandaag gehuldigd wordt, is voor veel mensen het nare gevoel al weer weg. Dan moet je gewoon trots zijn dat we als klein land zo ver gekomen zijn.”

Verlies accepteren

Ook emeritus hoogleraar Hans van de Sande, die nog altijd verbonden is aan Rijksuniversiteit Groningen, wil het woord trauma niet in de mond nemen. De psycholoog stelt dat het gros van de Oranjefans het nare gevoel snel kwijt is. “Tijdens zo’n groot toernooi identificeer je jezelf steeds meer met zo’n elftal en word je meer en meer supporter. Je kijkt minder kritisch naar de wedstrijden, met een gekleurde bril en wordt fanatieker als Oranje speelt. Maar die identificatie ebt snel weg na een toernooi.” Van de Sande denkt bovendien dat veel fans al snel inzien dat de verloren finale geen geweldige wedstrijd was. “Ook dat maakt het accepteren van verlies eenvoudiger.” Een zondebok aanwijzen, zoals de scheidsrechter, is volgens de hoogleraren vaak van korte duur. “Ik heb zelf in de stad de wedstrijd bekeken. Eerst was iedereen boos op de scheids, maar al snel droop iedereen af. Velen deden het Oranjeshirt uit. Die gaan waarschijnlijk snel weer over tot de orde van de dag.”

Verzilveren, vergulden, verkoperen

Posted by: StefaanVL in How to, zilver No Comments »

Verzilveren is het bedekken van een voorwerp met een laagje zilver.
Verzilveren betekent ook: te gelde maken.

Figuurlijk wordt verzilveren gebruikt om aan te duiden dat iemand het zekere voor het onzekere neemt.

Vergulden

Vergulden is het bedekken van een voorwerp met een laagje goud.
Verscheidene antieke beschavingen beheersten al de kunst van het vergulden (Egyptenaren, Etrusken, Kelten, …).

Er zijn veel uiteenlopende technieken voor vergulden. Veel gebruikt voor b.v. schilderijlijsten is het inleggen van bladgoud in mixtion. Voor een goede hechting en hoogglans wordt in de regel met een agaat gebruineerd. Metalen kunnen in gesmolten goud worden ondergedompeld of galvanisch worden verguld. De van oorsprong Koreaanse techniek Keum Boo, waarbij vrij dik goudfolie wordt versmolten met het oppervlak van zilveren of stalen voorwerpen, wordt geleidelijk populairder bij westerse goud- en zilversmeden. Op keramiek kan fijn goudpoeder in olieachtige dispersie aangebracht worden, bij het bakken verbrandt de olie en smelten de gouddeeltjes samen. In plaats van goudpoeder worden ook wel goudzouten gebruikt, die door reductie in de oven omgezet worden tot zuiver goud.

Ook boeken kunnen verguld worden: met messing stempels worden onder verhitting letters en versieringen van bladgoud aangebracht op het linnen, leer, perkament of papier van boekbanden. Daarnaast wordt soms op de sneden van het boek verguldsel aangebracht, of alleen op de bovenste snede. Die laatste variant noemt men ‘kop verguld’.

Uitdrukkingen en afgeleiden

de bittere pil vergulden, iets onaangenaams gemakkelijker accepteerbaar maken. Afkomstig uit de pharmacie, in het verleden werden pillen die te onsmakelijk waren wel gehuld in bladgoud dat de wansmaak afschermde van de tong tijdens het innemen.
verguld zijn (met iets of iemand), vereerd zijn (met iets of iemand).
Gulden is een oud woord voor goud; denk maar aan het geldstuk (de Nederlandse gulden).

Verkoperen

Verkoperen is het bedekken van een voorwerp met een laagje koper.

Je kan een metalen voorwerp verkoperen door het aan de negatieve pool van een stroombron te hangen in een oplossing van kopersulfaat.
Het elektrolytisch verkoperen van ijzer moet onder sterk reducerende omstandigheden plaatsvinden anders wordt het metaal op een oxidelaag afgescheiden en is er onvoldoende hechting tussen het ijzer en het koper. De elektrolyt bestaat uit een oplossing van NaCN en CuCN in water. Deze oplossing is alkalisch en bevat Cu(CN)4 (-) ionen. Hierin is het eenwaardige koper dus als een complex anion aanwezig. Het koper wordt op de ijzerkathode onder gelijktijdige waterstofontwikkeling neergeslagen volgens de reacties:
Cu(CN)43- + e → 4CN- + Cu
2H2O + 2e → H2 + 2OH-

Door het goede geleidingsvermogen van deze sterk alkalische elektrolyt en het feit dat het rendement voor de koperafscheiding afneemt met hogere stroomdichtheid is het spreidend vermogen over de kathode heel goed. Dat betekent dat overal op de kathode het koper wordt neergeslagen en dus ook op de achterzijde. Ook op zink of aluminium kan met dit type elektrolyt een koperlaagje kathodisch worden afgescheiden. Maar dan moeten deze metalen wel tevoren in een NaOH oplossing worden aangeëtst. Het complexe cupro-ion is kleurloos. Als er toch een blauw-groene verkleuring optreedt moet er extra NaCN worden toegevoegd. Uiteraard is deze cyanideoplossing giftig. Daarom moet er een chloor-bleekloog fles in de buurt staan om eventueel gemorste oplossing direct te oxideren. De koperanode lost moeilijk op in deze elektrolyt. Daarom kiest men hier vaak voor een titaan-anode en wordt er maar heel weinig koper aan deze elektrolyt onttrokken. Als men een dikke laag wil gaat men verder met het zuur verkoperen.

‘Eddy Merckx en ik’: nieuw boek van Stefaan Van Laere over de renner die niet van zilver hield…

Posted by: StefaanVL in zilver No Comments »

eddy-merckx-en-ik-cover1204web
Inhoud:
De jeugd van auteur Stefaan Van Laere (°11 november 1963) werd gekleurd door de vele glansrijke prestaties van wielerkampioen Eddy Merckx (°17 juni 1945). In dit boek bundelt hij een aantal herinneringen aan de grootste renner aller tijden, die niet voor niets de bijnaam de ‘Kannibaal’ kreeg. Ook Eddy’ s roemruchte tegenstanders zoals Rik Van Steenbergen, Rik Van Looy, Luis Ocaña, Bernard Thévénet, Freddy Maertens, Roger De Vlaeminck en nog tal van andere wielercoryfeeën passeren de revue. De prilste van die herinneringen was de eerste Tourzege van Eddy Merckx, dertig jaar na Sylvère Maes op de dag dat de Amerikanen voet op de maan zetten.
De moeder van de schrijver groeide op in het Hagelandse dorpje Kersbeek-Miskom, aanpalend aan Merckx’ geboortedorp Meensel-Kiezegem. In dit dorp vond op het einde van de Tweede Wereldoorlog een drama van collaboratie en verzet plaats, met vele tientallen onschuldige slachtoffers tot gevolg. De naam van de familie Merckx – die de reputatie kreeg ‘zwart’ te zijn - was met dit onverkwikkelijk dossier verbonden, en de auteur legt in dit boek uit hoe de ouders van Eddy niets verweten kan worden. Integendeel zelfs, zowel vader als moeder Merckx leunden eerder aan bij het verzet en een van Eddy’s ooms kwam niet meer terug uit Bergen-Belsen, waar ook Anne Frank het leven liet.

Een absoluut hebbeding voor de wielerliefhebber! Met uniek beeldmateriaal.

Hoe bestellen:

VANUIT BELGIE:

stort € 18,95 op rekeningnummer 979-5932740-31 met vermelding ‘1 ex. Eddy Merckx’. Tot 15 juni 2010 wordt het boek u ZONDER VERZENDINGSKOSTEN gesigneerd thuis bezorgd. Nadien wordt € 2,00 extra verzendkosten aangerekend.
VANUIT NEDERLAND:

stort € 19,95 op IBAN nummer BE04 9795 9327 4031 (BIC ARSPBE22) met vermelding ‘1 ex. Eddy Merckx’. Tot 15 juni 2010 wordt het boek u ZONDER VERZENDINGSKOSTEN gesigneerd thuis bezorgd. Nadien wordt € 2,00 extra verzendkosten aangerekend.

Auteur Stefaan Van Laere over ‘Eddy Merckx en ik’

Een boek over Eddy Merckx? Nóg een boek over Eddy Merckx, hoor ik de lezer al verzuchten. Alsof er al niet genoeg inkt aan de grootste wielrenner aller tijden verspild is.
Ik kan alleen maar begrip voor deze reactie opbrengen. Inderdaad, met de boeken, video’s en dvd’s gewijd aan de loopbaan en het leven van wielrenner Eddy Merckx alleen al kan je een volledige bibliotheek vullen. Al van toen hij in 1962 Belgisch kampioen bij de nieuwelingen werd gaat er welhaast geen dag voorbij of hij staat wel ergens in een krant, tijdschrift of figureert op radio of televisie.
Op die bijna 50 jaar moet Eddy Merckx zowat de meest geïnterviewde en geportretteerde sportman ter wereld zijn. Naast zes opeenvolgende bekroningen als sportman van het jaar in België vanaf 1969, werd hij ook driemaal verkozen tot beste sporter van de wereld (1969, 1971 en 1974).
Voeg daarbij nog een Nationale Trofee voor Sportverdienste, een UCI trofee voor Beste Wielrenner van de 20ste eeuw, de verkiezing tot Beste Belgische Atleet van de Eeuw, respectievelijk een derde en vierde plaats bij de VRT- en RTBf-verkiezing van Grootste Belg en nog talloze bekroningen wereldwijd, en iedereen zal beseffen dat hij thuishoort in dat selecte lijstje van Belgen met een ruime bekendheid zoals Kuifje (Hergé), zangers Jacques Brel, Adamo, Rocco Granata en Soeur Sourire, de heilig verklaarde pater Damiaan en farmaceutisch wonder Paul Janssen. En met, meer recent, fenomenen als Arno, Helmut Lotti, Vaya con Dios en Axelle Red.
In dit boek over Eddy Merckx hoef je dan ook geen wereldschokkend nieuws over deze wielrenner te verwachten. Ik ken weinig – of zelfs geen – mensen die gedurende een zo lange periode met engelengeduld en bereidwillig de media te woord hebben gestaan. Vooreerst uiteraard tijdens zijn carrière zelf, waarbij Eddy voor, tijdens en na de koers steeds manifest in woord en beeld naar voren werd gebracht.
Maar die loopbaan eindigde in 1978, op het moment dat ik dit schrijf zowat 32 jaar geleden. Toch is Merckx in die 32 jaar, ruim langer dan de periode dat hij als wielrenner actief was, nooit uit de media geweest.
Vooreerst bleven en blijven de sportjournalisten uit binnen- en buitenland België’s meest bekende sportman vinden om zijn mening te ventileren over deze of gene koers of wielrenner.
Ik heb het altijd verbazingwekkend gevonden dat Eddy Merckx de pers al die tijd van dienst is gebleven, ook al had hij er zelf geen onmiddellijk voordeel bij. En intussen moet hem toch elke zinvolle vraag al minstens duizend keer gesteld zijn.
Uiteraard waren er ook wel onderwerpen waarover Merckx na zijn carrière kon ondervraagd worden. Toen hij een paar jaar na zijn afscheid aan de wielersport een eigen fietsenfabriek oprichtte, was dat een nieuw verhaal goed voor alweer de nodige stof. De invalshoek dat een ex-wielergrootheid een aantal van zijn vroegere ploegmaats een job in de fabriek gaf, ging erin als zoete koek.
En dan was er natuurlijk de rol van Eddy Merckx als fiere vader toen zijn zoon Axel voor het meest onwaarschijnlijke beroep koos, namelijk ook wielrenner worden. Als zoon van de allergrootste renner uit de geschiedenis weet je dat je nooit je vader zal kunnen overtreffen, maar Axel nam de moeilijkste weg.
Alternatieven als een carrière in het voetbal (waarvoor Axel net als zijn pa wel enige aanleg bleek te hebben) of een postje in de fietsenfabriek bleken het niet te kunnen halen van de lokroep van de fiets.
“Wie ben ik om hem te beletten te koersen!” sloeg Eddy Merckx de handen ten hemel, goed wetend wat zijn zoon te wachten stond.
De wielerliefhebbers smulden ervan, want opnieuw een Merckx in het peloton was een aangenaam vooruitzicht. Als Axel ook maar een fractie van de erelijst van zijn vader bijeen fietste was het allang goed.
Zelf had ik er de nodige twijfels bij, want ik wist goed hoe die sympathieke kerel van nabij door de critici zou gevolgd worden.

Axel zelf leek er zich niets van aan te trekken en bouwde een mooie carrière uit met toch enkele prachtige uitschieters zoals een nationale titel, een legendarische ritzege in de Giro voor de ogen van zijn vader waarbij hij een huiveringwekkende val maakte en een bronzen medaille op de wegrit tijdens de Olympische Spelen.
Bij die val in de achtste rit van de Giro 2000 toonde Axel zich een volleerde Merckx. In een van de gevaarlijke afdalingen kwam hij ten val door de slechte stuurmanskunsten van Jose-Enrique Gutierrez. Stijf van de adrenaline klom Axel uit de ravijn en reed terug naar de kopgroep met onder meer Di Luca en Casagrande die elkaar zaten te beloeren. Terug bij de groep demarreerde Axel en won op schitterende wijze voor de ogen van zijn vader, die te gast als wielercommentator in zijn enthousiasme de cabine bijna afbrak.

Eddy Merckx over zijn zoon:
“Axel? Die heeft meer karakter dan ik!”

Eddy Merckx is een onuitputtelijk thema. Toen ik twaalf jaar oud was, wist ik al dat ik ooit een boek over hem zou schrijven. Het hoe en het waarom zal de lezer bij het vorderen van de bladzijden duidelijk worden. Ik wilde niet het zoveelste boek met nieuwe onthullingen en invalshoeken maken, maar wel een heel persoonlijk werk waarbij ik me laat leiden door de golven van mijn herinneringen en emoties. Verwacht dus geen chronologisch overzicht, maar veeleer het spel van associaties.
Want de wielersport zit in mijn bloed, en Eddy Merckx ís de wielersport.

www.stefaanvanlaere.be

Mexicaanse zilvermijnen worden milieuvriendelijker

Posted by: StefaanVL in zilver No Comments »

Zilver doet het goed, maar het edelmetaal moet natuurlijk van ergens komen. Onder meer uit de Mexicaanse zilvermijnen, en die worden milieuvriendelijker. Zo lezen we toch op de website van Mo, in artikel uit 2008.

Goud en zilver scheiden

Hier het artikel:
Mijnbouwbedrijven kunnen binnenkort het giftige cyanide achterwege laten. Onderzoekers van de Mexicaanse UAM-universiteit hebben een revolutionaire techniek ontwikkeld om goud- en zilvererts op een milieuvriendelijke manier te zuiveren. De Mexicaanse zilvergigant Peñoles begint er binnen twee jaar (dus in feite dit jaar, n.v.d.r) mee te werken. Er is ook grote interesse uit andere mijnbouwlanden.
Mijnbouwbedrijven gebruiken nu cyanide en warmen het erts op om goud en zilver te scheiden van de andere metalen waarmee ze gemengd zijn. De UAM-onderzoekers hebben een elektrochemische reactor gebouwd die toelaat verscheidene traditionele stappen in het zuiveringsproces over te slaan. Dat valt goedkoper uit, en bovendien ontstaat er geen giftig afval.

Gezuiverd zilver

De reactor gebruikt thioureum, een molecule die vergelijkbaar is met ureum, een afvalproduct dat ontstaat bij de vertering van eiwitten. De stof vormt verbindingen met het zand of de rotsen waarin de goud- of zilverdeeltjes zitten opgesloten, waardoor het edelmetaal in zuivere vorm vrijkomt. De oxidatie van het thioureum in de reactor wordt gestuurd door de inhoud onder stroom te zetten. De stof kan bijna oneindig worden hergebruikt.
Een prototype van de revolutionaire reactor draait sinds de zomer van 2007 in de UAM. Tegen 2010 moeten industriële versies van de installatie draaien in de fabrieken van het Mexicaanse mijnbouwbedrijf Peñoles in de noordoostelijke deelstaat Coahuila.
Peñoles is de grootste producent van gezuiverd zilver ter wereld en boekt een maandelijkse omzet van meer dan 200 miljoen euro. Het bedrijf investeerde ongeveer 700.000 euro in de bouw van het prototype en de voorbereiding van de toepassing op industriële schaal.

Geen vertrouwen

In de omgeving van de fabrieken van Peñoles in Coahuila liepen de voorbije decennia tienduizenden mensen loodvergiftigingen op. Uiteindelijk bekende de onderneming schuld en kwam ze met schadevergoedingen over de brug. Toch kostte het volgens de onderzoekers van de UAM veel tijd en moeite om de directie van de onderneming te overtuigen om in de nieuwe, milieuvriendelijke techniek te investeren. “Ze hebben gewoon geen vertrouwen in wetenschappers”, zegt Ignacio González, een elektrochemicus van de UAM. Inmiddels kijkt het bedrijf wel uit naar de kostenbesparingen die de nieuwe reactoren zullen mogelijk maken.
Het octrooi voor de uitvinding is voor Mexico en Europa in handen van de UAM, maar voor de rest van de wereld deelt de universiteit de rechten met Peñoles. Dat kan ook een mooie bron van inkomsten worden, want andere bedrijven zullen de technologie waarschijnlijk ook willen inzetten.
Volgens González is de reactor uniek en is er veel interesse uit mijnbouwlanden als Australië, Canada, de VS en Zuid-Afrika.
Mexicaanse bedrijven hebben helemaal geen traditie om een beroep te doen op wetenschappers om industriële problemen op te lossen. De Mexicaanse regering geeft ook minder dan 0,5 procent van haar begroting uit aan wetenschap en technologisch onderzoek.

De zilvercollectie van Schloss Charlottenburg

Posted by: StefaanVL in Geschiedenis zilver No Comments »

schloss_charlottenburg_panoramaHet kasteel van Charlottenburg mag zich niet alleen het grootste, maar ook mooiste paleis van Berlijn noemen. Dit hoogtepunt van barokarchitectuur is het eeuwige liefdessymbool van Keurprins van Brandenburg en de eerste Pruisische Koning Friedrich III voor zijn vrouw Sophie Charlotte en mag op geen enkel bezoek aan koninklijk Berlijn ontbreken. Tal van vorsten liggen er opgebaard in het mausoleum, een Dorische tempel met werken van de befaamde Duitse beeldhouwer Christian Daniel Rauch. Ook de zilvercollectie is niet te versmaden.

Het mooiste paleis van Berlijn

Na de dood van troonopvolger Karl Emil, die in 1674 in de Elzas stierf, viel de op dat ogenblik 17-jarige Friedrich III de titel van Keurprins van Brandenburg te beurt. Friedrich was door de natuur allerminst bedeeld en had als kind voortdurend de zorgen van zijn moeder nodig.
Op 23 augustus 1679 trouwde hij in Potsdam met Landgravin Elisabeth-Henriette von Hessel-Kassel. Een huwelijk dat van korte duur was, want de landgravin overleed al in 1683.
Schloss Charlottenburg was aanvankelijk bedoeld als zomerverblijf voor Sophie Charlotte, de tweede gemalin van Keurprins Friedrich III met wie hij in 1684 trouwde. Voor Friedrich was Sophie Charlotte zijn grote liefde, en ze stond hem in zijn strijd om de macht vaak met raad en daad bij.

Maltezerkruis

In 1685 stelde de keurprins een orde in die hij ‘Ordre de la Générosité’ noemde. Het is een gouden Maltezerkruis belegd met hemelsblauw email en met Brandenburgse adelaars met gespreide vleugels tussen de kruisarmen. Het bovenste quadrant draagt het met de keurvorstelijke kroon gekroonde monogram ‘F’. De overige quadranten dragen het opschrift ‘Géné’, ‘rosi’ en ‘té’. Deze halsorde werd gedragen aan een zwart gewaterd lint dat ongeveer 2 vingers breed was. Voor het ontwerp van dit kruis werd hij bijgestaan door zijn echtgenote, een grote kenner van kunst en juwelen. Sophie Charlotte hield zich overigens niet alleen met het artistieke bij maar gaf haar gemaal ook raad wat betreft staatszaken. Ze bleef hierbij steeds discreet op de achtergrond, maar de keurprins zou geen enkele belangrijke beslissing nemen zonder haar te consulteren.
Friedrich vond dat hij bij zijn echtgenote in de schuld stond, en om haar te bedanken begon hij aan de bouw van Schloss Lietzenburg, zoals het kasteel aanvankelijk noemde. Sophie Charlotte zette zich actief in bij het ontwerp en de inrichting. De eerste steen werd gelegd in 1695, en het was meteen duidelijk dat het een werk van lange adem zou worden.

Concurrentie

In de 17de eeuw was het huidige Duitsland een bonte lappendeken van kleine, elkaar bekampende staten. Allen namen ze het absolutisme van de Franse vorst als voorbeeld. Ook Friedrich spiegelde zich aan Frankrijk en wilde de staat strakker organiseren. Hij zorgde voor een goed uitgebouwde organisatie van de staatsfinanciën en de ambtenarij, en door de inkomsten beter te bundelen had hij voldoende fondsen om een geducht leger op de been te brengen. Er ontstond een grote concurrentie met vorstenhuizen als Beieren, Sachsen en Hannover, maar Friedrich toonde zich de ijverigste.

Zilvercollectie

Op 18 januari 1701 kroonde hij zichzelf in Köningsberg tot Friedrich I, eerste koning van Pruisen. Weg was het ziekelijke jongetje van weleer, en in de plaats kwam een fiere vorst die een cultus van zelfverheerlijking in het leven riep. De eerste Pruisische koning trok de Zweedse bouwheer Johann Friedrich Eosander aan, die aan het kasteel inderdaad koninklijke grandeur meegaf. Hij legde een voorliefde voor zilver aan de dag en verzamelde de prachtigste stukken, die hij een mooi plaatsje gaf.

Zilver bij de Azteken

Posted by: StefaanVL in Geschiedenis zilver No Comments »

De Azteken maakten graag gebruik van goud en zilver. Ze kenden technieken om deze edelmetalen te bewerken die helaas verloren zijn gegaan.

Gouden en zilveren sieraden

De Azteken kenden geen ijzer, maar ze gebruikten wel koper, goud en zilver om sieraden van te maken. Deze metalen werden van verre, door de pochteca, meegebracht. De metaalbewerker maakte eerst van klei een model van het voorwerp dat hij wilde maken. Dat bedekte hij met bijenwas, waarover hij dan nog een laag klei aanbracht. Het metaal werd gesmolten in een kleine oven. Hierna werd het in een gat bovenin de gietvorm gegoten. Door de hitte smolt de bijenwas en het gesmolten metaal vulde de zo vrijgekomen ruimte op.

Schattingen

Een groot deel van hun rijkdom hadden de Azteken te danken aan de schatting die andere steden van het rijk aan Tenochtitlan moesten betalen. Het innen van deze belasting gebeurde volgens een goed georganiseerd systeem van belastinginners die ervoor zorgden dat alles juist verliep. Om de paar maanden stuurde men vanuit de hoofdstad een lijst met de vereiste schatting naar iedere andere stad. De steden konden weigeren om de schatting te betalen, maar dat betekende dan wel oorlog.

Handel

Andere dingen die ze nodig hadden, kregen ze door handel te drijven. Het leven van de reizende handelaars, de pochteca, verschilde enorm van dat van de andere Azteken. Ze woonden in hun eigen wijken en waren verenigd in een koopmansgilde. Ze hadden hun eigen wetten en rechters en vereerden hun eigen god, Yacatecuhtli (”de heer die leidt” of “Heer Neus”) aan wie ze offers brachten om veilig op reis te kunnen. De kinderen van kooplui mochten alleen trouwen met andere koopmans-kinderen. Ook verhulden ze hun rijkdom door zich eenvoudig te kleden, zodat de edelen niet jaloers werden.
De Azteken kenden lastdieren, dus alle spullen moesten op de rug gedragen worden. Ze kwamen terug met luxeartikelen uit alle delen van het rijk, zoals mooie stoffen, verf, cacaobonen, goud, katoen, veren, kralen van jade en koper.

Verborgen rijkdom

De kooplui kwamen altijd ’s nachts terug in de stad, zodat niemand hen zag. Ze konden dan rustig hun spullen uitladen en bij een andere koopman in huis verstoppen. Op deze manier hielden ze hun enorme rijkdom voor de andere Azteken verborgen.
Ambachtslieden stonden in hoog aanzien bij de Azteken. Ze hadden hun eigen stadswijk, hun eigen goden en hun eigen feestdagen. Ze droegen hun kennis alleen aan hun kinderen over, niemand anders mocht hun beroepsgeheimen weten. Ze werden tolteca genoemd, naar de Tolteken die volgens de legende hun voorouders waren. Er waren verschillende soorten ambachtslieden:

Edelmetaalbewerkers

Als het model was afgekoeld werd de buitenkant van de klei stukgeslagen en kwam het metalen voorwerp tevoorschijn. Grote metalen voorwerpen, zoals standbeelden, werden gemaakt door grote klompen metaal te verhitten en te smeden.

Wikipedia over zilver

Posted by: StefaanVL in Geschiedenis zilver, zilver No Comments »

Wat schrijft de gezaghebbende internetencyclopedie Wikipedia over zilver? We geven hier graag een fragment van het artikel.

Zilver is een scheikundig element met symbool Ag en atoomnummer 47. Het is een zilverkleurig overgangsmetaal.
Zilver wordt al voor het begin van onze jaartelling gebruikt voor versiersels en als betaalmiddel. Uit opgravingen blijkt dat al 4000-3500 v.Chr. zilver werd gescheiden van lood op eilanden in de Egeïsche Zee en Anatolië. Vaak werd zilver geassocieërd met de maan, de zee en verschillende goden. In de alchemie werd voor zilver het symbool van een halve maan gebruikt en alchemisten noemden het Luna. Van het metaal kwik werd gedacht dat het een soort zilver was. In sommige talen blijkt dat nog uit de naam die kwik heeft zoals quicksilver in het Engels of kwikzilver (= levend zilver) in wat ouder Nederlands. Veel later bleek het om twee volstrekt verschillende elementen te gaan.

De naam zilver leidt via het Oudhoogduits silabar van de germaanse wortel silubra. In het Latijn heet zilver argentum, waar zilver het symbool Ag aan dankt.
Zilver staat tegenwoordig symbool voor de tweede plaats in wedstrijden en voor 25-jarige jubilea.

Toepassingen

Tegenwoordig wordt zilver vooral als zilverhalogeniden in de fotografie gebruikt. Andere toepassingen van zilver zijn:
* De goede elektrische geleiding van zilver maakt het een zeer geschikt materiaal in elektrische en elektronische producten. In circuits wordt zilver (of zilverlegeringen) gebruikt om componenten met elkaar te verbinden. Voor langere verbindingen is zilver te duur.
* Voor spiegels van zeer hoge kwaliteit is zilver geschikt omdat het over goede licht reflecterende eigenschappen bezit. Maar meestal wordt hiervoor aluminium gebruikt omdat het veel goedkoper is.
* In sommige landen bevat muntgeld nog zilver, maar hiervoor worden steeds vaker andere metalen gebruikt. Er zijn minstens 14 talen waarin voor zilver en geld hetzelfde woord wordt gebruikt.
* De glans van zilver maakt het een gewild metaal voor sieraden. In Europa wordt zilver gebruikt voor bestek, schalen, kandelaars en dienbladen. Momenteel bestaat er zowel verzilverd als massief zilver. Meestal wordt hiervoor eerste en tweede gehalte zilver gebruikt. Eerste gehalte (925/1000) is een legering is van 92,5% zilver en 7,5% koper. In sommige Engelstalige landen wordt de term “Sterling” gebruikt.
* In de tandheelkunde wordt zilver inmiddels niet meer gebruikt omdat het weliswaar relatief makkelijk in de juiste vorm te maken is, maar toch enigszins toxische eigenschappen heeft.
* Vanwege de desinfecterende eigenschappen wordt zilver tegenwoordig ook weer gebruikt voor het zuiveren of zuiver houden van drinkwater. Speciaal voor kleine hoeveelheden water (100 liter - 100 x 100 x 10 cm) is zilver (als zilvernitraat, eenvoudiger te doseren en toe te passen dan chloor. In de geneeskunde werd colloïdaal zilver vroeger als antibioticum gebruikt, in de alternatieve geneeskunde wordt het nog steeds voor deze toepassing gebruikt.
* Als katalysator wordt zilver in de industrie gebruikt voor bijvoorbeeld de productie van formaldehyde en etheenoxide
Een zeer opmerkelijke toepassing van zilver is als zilverjodide dat fijn verneveld wordt gebruikt om mist te reduceren rondom vliegvelden.

* In het laboratorium wordt zilvernitraat veel toegepast als reagens in chloride bepalingen.
* Tot diep in de 19e eeuw waren munten van zilver en goud de belangrijkste betaalmiddelen van de mensheid.

Opmerkelijke eigenschappen

Zilver is een eenvoudig te bewerken metaal dat iets harder is dan goud en beschikt over een zilverwitte glans. Zilver heeft van alle metalen de beste elektrische geleidbaarheid. Zilver geleidt zelfs beter dan goud of koper. Goud wordt daarentegen vaker gebruikt omdat het niet corrodeert. Daarnaast geleidt zilver van alle metalen warmte het best en heeft het de hoogste optische reflectie (tenminste als het zichtbaar licht betreft; ultraviolet licht reflecteert het slecht). Zilverhalogeniden zijn gevoelig voor licht. Als zilver wordt bloot gesteld aan water of lucht, dat Ozon of Waterstofsulfide bevat, vormt zich een zwarte laag van Zilver-sulfide.

De rest van het artikel leest u op http://nl.wikipedia.org/wiki/Zilver