Een tot de verbeelding van de zilverliefhebber sprekende armada is de beruchte Zilvervloot. We hebben het over het indrukwekkend Spaans konvooi dat vanuit de koloniën in de 17de eeuw grote zilverschatten vanuit Amerika naar Amerika verscheepte en de Spaanse vorsten onmetelijke rijkdommen bezorgde. De Nederlanders hebben een speciale band met de Zilvervloot, want de Nederlandse piraat (annex nationale held…) Piet Hein pleegde een huzarenstukje door deze vloot in 1628 te veroveren.

La Flota

De zilvervloot, ‘La Flota’, werd gevormd door twee vloten die vanuit Panama geza€€menlijk naar Europa voeren. Het konvooi werd vanaf 1526 georganiseerd vanuit Sevilla waar een handelsgilde het alleenrecht verworven had op de handel naar Amerika. Vanaf 1543 waren de zilverschepen zwaarbewapend, geen overbodige luxe met al die piratenschepen die op de loer lagen. De waarde van het vervoerde zilver was onschatbaar.

De opbrengst was afkomstig van de Spaanse inmenging in de koloniën. Het zilver vormde hierbij de motor achter de wereldhandel op Azië en was toen in feite het middel bij uitstek om in te ruilen tegen andere waardevolle goederen.

Kapers

Deze rijkdom kon natuurlijk niet onopgemerkt blijven en trok allerlei piraten en kapers aan, maar het lukte deze zelden om een schip te veroveren, zodanig zelfs dat de Zilvervloot de naam had onaantastbaar te zijn.

Een vasthoudende piraat was de legendarische Engelsman Francis Drake, die in 1573 als zeeroever het landtransport over de landengte van Panama aanviel, in 1578 onverwacht aan de westkust van Zuid-Amerika een klaarliggend zilverschip wegkaapte. Dat bekwam hem niet goed, want hij kreeg de nodige tegenwind en moest ontsnappen door de hele wereld rond te varen. Nog gaf hij het niet op. In 1583 lag hij met een vloot in hinderlaag voor Sevilla, alweer zonder succes.

Piet Hein

Piet Hein had in opdracht de West-Indische Compagnie in 1626 een plan om de legendarische Zilvervloot te kapen, en de kostbaarheden naar de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden te verschepen. De Republiek was op dat moment verwikkeld in de Tachtigjarige Oorlog met Spanje. Zeeroverij in opdracht van een staat was in die jaren heel gebruikelijk en zelfs legaal. Zo stond Piet Hein in hoog aanzien bij de Nederlandse adel.

In 1627 pleegde hij twee kleinere aanv allen in Allerheiligenbaai. Voorbereiding op het grote werk, want in september 1628 veroverde hij de Zilvervloot in de Slag in de baai van Matanzas (eiland Cuba).

Een tweede vloot vertrok vanaf het huidige Venezuela. De buit bedroeg 177000 pond zilver en de duizend parels waren in 1628 11 tot 12 miljoen toenmalige gulden waard, wat nu 120 miljoen euro zou zijn

De Stadhouder en natuurlijk ook vlootvoogd Piet Hein kregen een fors aandeel in de buit. De kapiteins kregen een gering bedrag. Witte de With, een van de kapiteins was daarover erg ontevreden. Een groot deel van het geld werd gebruikt voor de strijd tegen Spanje. De WIC keerde dat jaar een record van 50% dividend uit. De vloot werd op de rede van Hellevoetsluis (aan het Haringvliet) ontscheept en ter paard en wagen gedurende 7 dagen naar Amsterdam gebracht.
Lied “De Zilvervloot”

De verovering van de zilvervloot was niet alleen een financiële, maar vooral ook een morele overwinning van de Republiek. Piet Hein werd in de negentiende eeuw (1844) geëerd met een eigen lied, gecomponeerd door J.J. Viotta, dat tegenwoordig nog steeds gezongen wordt, zij het niet altijd met onderstaande tekst van J.P. Heije.

Aan het eind van de twintigste eeuw raakte het lied in onbruik, maar vlak na de Tweede Wereldoorlog werd het op school geleerd, en op nationale evenementen graag gezongen. Vooral bij schaatswedstrijden in de tijden van Ard Schenk en Kees Verkerk, maar ook bij voetbalwedstrijden werd het vaak ten gehore gebracht.

Lyrics:

Heb je van de zilveren vloot wel gehoord
de zilveren vloot van Spanje?
Die had er veel Spaanse matten aan boord
En appeltjes van Oranje!
Sprak toen niet Piet Hein met een aalwaerig woord:
“Wel jongentjes van Oranje,
Kom, klim ‘reis aan dit en dat Spaansche boord
En rol me de matten van Spanje”?
Klommen niet de jongens als katten in ‘t want
En vochten ze niet als leeuwen?
Ze maakten de Spanjers duchtig te schand’
Tot in Spanje klonk hun schreeuwen!
(refrein)
Met dank aan www.wikipedia.org

Piet Hein!, Piet Hein!, Piet Hein zijn naam is klein,
Zijn daden bennen groot
Zijn daden bennen groot
Hij heeft gewonnen de zilveren vloot,
Die heeft gewonnen, gewonnen de Zilvervloot. (bis)
(eindcouplet- en refrein)

Kwam er nu nog eenmaal zo’n zilveren vloot,
Zeg zou jullie nog zoo kloppen?
Of zoudt gij u veilig en wel buiten schoot
Maar stil in je hangmat stoppen?
Wel, Hollandsch bloed,
Dat bloed heeft nog wel moed!
Al bennen we niet groot,
al bennen we niet groot
We zouden winnen de Zilvervloot!
We zouden winnen, winnen de Zilvervloot!
We zouden winnen, winnen de Zilvervloot!