In welke context wordt het woord zilver soms gebruikt ?

Op één na de beste Wie op de Olympische Spelen een zilveren medaille wint, mag zich de op één na beste atleet ter wereld noemen. En daar kunnen we best vrede mee nemen, want als tweede ben je na de winnaar toch ‘the best of the rest’…

Een zilveren bruiloft staat bovendien voor 25 jaar huwelijk, en dat is meer dan de meeste koppels halen. Zo is de gemiddelde huwelijksduur bij ons momenteel 12 jaar.

Zilver is een scheikundig element met symbool Ag en atoomnummer 47 dat bekend staat als een overgangsmetaal. De wetenschappelijke naam voor zilver komt van het Latijnse argentum en is afgeleid van het Griekse woord arguros, wat wit blinkend of helder wit betekent. Het woord zilver is afgeleid van oud-Saksische silubar, dat in het oud-HoogDuits tot Silbar verbasterd werd en in het nieuw-Hoogduits Silber werd. De middeleeuwse alchemisten hebben zilver vanwege de prachtige glans toegewijd aan de godin van de maan (Luna). Het allereerste symbool voor dit metaal was dan ook een halve maan.

Harder dan goud
Zilver is een eenvoudig te bewerken metaal dat net iets harder is dan goud en beschikt over die typisch zilverwitte glans. Van alle metalen heeft zilver de beste elektrische geleidbaarheid, zelfs beter dan goud of koper. Goud wordt weliswaar vaker gebruikt omdat het niet corrodeert. Daarnaast geleidt zilver van alle metalen warmte het best en heeft het de hoogste optische reflectie. Dit tenminste wat het zichtbaar licht betreft; want zilver reflecteert slecht ultraviolet licht).

Fysieke eigenschappen van zilver

Fysische eigenschappen

Het smeltpunt van zilver is 961.78°C (1234.93 K) of 1763.2°F.
Kookpunt van zilver is 2162°C (2434 K) of 3924°F.

In de natuur komt zilver zowel ongebonden als in combinatie met lood, zwavel, arsenicum, chloor en andere elementen voor. Van zilver komen er in de natuur twee stabiele isotopen (107Ag en 109Ag) voor in ongeveer gelijke verhouding. Daarnaast zijn er 28 radioactieve isotopen bekend met halfwaardetijden variërend van enkele honderden jaren tot enkele minuten. Zilver staat in het periodiek systeem in de zelfde groep als koper vermeld. Net als koper heeft ook zilver de valenties 1+ en 2+, naast metallisch zilver. In tegenstelling tot koper, dat standaard als tweewaardig ion voorkomt, is het meest voorkomende zilver-ion de éénwaardige vorm. De tweewaardige vorm is alleen stabiel naast zeer sterke oxidatoren, bijvoorbeeld in zilver(II)fluoride. In de complexometrie is zilver een metaal dat twee liganden kan binden, bijvoorbeeld in AgCl2–.

Dichtheid:
De dichtheid geeft aan hoeveel massa er aanwezig is in een bepaald volume. Bij zilver bedraagt de dichtheid 19320 kg/dm³.

Atoommassa:
Of de massa van een atoom uitgedrukt in atomaire massa-eenheden. De atoommassa hangt af van de hoeveelheid kleine deeltje in de kern zitten. De atoommassa van zilver is 196,9655 g.mol -1.

Smeltpunt:
De temperatuur waarbij een vaste stof verandert in een vloeibare stof. Het smeltpunt van zilver is 1337° Kelvin of 1063,85° Celcius.

Kookpunt:
De temperatuur waarbij de dampdruk van een stof 1 atmosfeer bedraagt. Bij zilver is het kookpunt 3081° Kelvin, of 2855,850° Celsius.

Aggregatietoestand:
De staat waarin een stof zich bevindt. De tot nu toe bekende aggregatietoestanden zijn vast, vloeibaar, gasvormig, plasma en Bose-Einsteincondensaat (een laag-energetische gasvormige aggregatietoestand, die slechts voorkomt bij temperaturen vlakbij het absolute nulpunt).
Bij zilver is de aggregatietoestand vast. Een vaste stof wordt gekenmerkt door bindingen tussen de moleculen van de stof die heel lang blijven bestaan; ze zitten als het ware strak aan elkaar vast geplakt. Natuurkundig gezien bestaan vaste stoffen uit atomen, die een vaste positie ten opzichte van elkaar innemen.

Warmtegeleiding :
Dit is de mate waarop een stof warmte doorgeeft dit word met het SI-stelsel (Système International) uitgedrukt. De warmtegeleiding van zilver is 310 W/m K.

Waar wordt zilver zoal voor gebruikt ?

Toepassingen
Zilver heeft meerdere toepassingen. Ze worden bijvoorbeeld makkelijk verwerkt in Munten en zilveren sieraden. Zilveren munten zijn gemaakt van legeringen met 40 tot 90 % zilver. Meestal is, vanwege de vereiste hardheid van het materiaal, koper toegevoegd. Zilver heeft voor de juwelier en muntenmaker het voordeel dat het gemakkelijk te bewerken is. Sieraden en siervoorwerpen worden gemaakt van zilverlegeringen of van minder edele metalen, die daarna verzilverd worden. Duurdere sieraden worden gemaakt van zilver en voorzien van een laagje rhodium.

Het zilvergehalte van munten en sieraden (en andere zilveren voorwerpen) wordt aangegeven in promillen. Een gehalte van 925 – vaak gebruikt voor sieraden – wil zeggen dat de legering 92,5 % zilver bevat. Medaille en bestek Medailles en bestek worden gemaakt van zilverlegeringen (meestal met koper en/of nikkel) met een zilvergehalte van 80 tot 92,5 %. Deze legering is bijzonder corrosiebestendig. Vanwege de prijs wordt ook veel gewerkt met onedel metaal, waarop een dun laagje zilver wordt aangebracht.

Deze voorwerpen hebben daardoor een grotere hardheid. Fotografie Tegenwoordig wordt zilver vooral als zilverhalogeniden in de fotografie gebruikt. Dit zijn verbindingen tussen zilver en een halogenide zoals fluoride, chloride, bromide of jodide. Deze slecht in water oplosbare stoffen die lichtgevoelige eigenschappen bezitten.

Vooral zilverchloride en zilverbromide worden daarom in filmmateriaal gebruikt, zilverjodide minder omdat het een te grote lichtgevoeligheid heeft. Deze stoffen moeten in het donker worden bewaard omdat ze onder invloed van daglicht ontleden. Door de inwerking van licht wordt het halogeenzilver tot zilver gereduceerd. Dit is een zogenaamde redoxreactie, een reactie tussen moleculen en/of ionen waarbij elektronen worden uitgewisseld.

De term redox is een samentrekking van de begrippen reductie en oxidatie. In het geval van zilverbromide staat een broomide-ion zijn extra elektron af en wordt een broomatoom (de oxidatie). Zilverionen nemen elektronen op en worden zilver atomen (de reductie). Meekleurende bril Ook de brillenindustrie heeft zilver allang ontdekt. In meekleurend zogenaamd fotochroom glas voor bril¬len wordt zilverchloride en/of -bromide en koper(I)oxide verwerkt.

Als er licht op het glas valt, wordt het zilverchloride in atomen zilver en chloor gesplitst. De zilveratomen vormen samen uiterst kleine deeltjes zilvermetaal, die als eigenschap hebben dat ze het opvallende licht absorberen of reflecteren. Het percentage licht dat wordt doorgelaten kan op deze wijze worden beperkt tot ongeveer 22 %. Ter vergelijking, gewoon glas laat zowat 92 % door. Bij het verdwijnen van het zonlicht treedt een omgekeerd proces op. De zilveratomen reageren met de koperionen tot zilverionen.

De zilver en chloride ionen vormen weer AgCl kristalletjes. Het licht wordt niet meer geabsorbeerd en gereflecteerd en het glas wordt weer lichter. Dit proces kan vrijwel onbeperkt worden herhaald.

Andere toepassingen :
De goede elektrische geleiding maakt van zilver een bijzonder geschikt materiaal in elektrische en elektronische producten. In circuits wordt zilver (of zilverlegeringen) gebruikt om componenten met elkaar te verbinden. Voor langere verbindingen is zilver te duur. Zuiver zilver is de beste geleider van warmte en elektriciteit van alle bekende metalen, daarom wordt het wel gebruikt om soldeer, stopcontacten en stroomplinten van te maken.

Voor spiegels van zeer hoge kwaliteit is zilver geschikt omdat het over goede licht reflecterende eigenschappen bezit. Het is zelfs beste licht weerkaatsende stof die we kennen. Maar meestal wordt hiervoor aluminium gebruikt omdat het veel goedkoper is. daarom worden er spiegels van gemaakt. Zilveren spiegels moeten wel worden voorzien van een beschermlaag, om te voorkomen dat ze barsten. Met behulp van zilver en zink of zilver en cadmium kunnen hoge capaciteit batterijen worden gemaakt.

In sommige landen bevat muntgeld nog zilver, maar hiervoor worden steeds vaker andere metalen gebruikt. Er zijn minstens 14 talen waarin voor zilver en geld hetzelfde woord wordt gebruikt. * De glans van zilver maakt het een gewild metaal voor sieraden. Meestal wordt hiervoor Sterling zilver gebruikt dat een legering is van 92,5% zilver en 7,5% andere metalen zoals koper.

In de tandheelkunde wordt zilver gebruikt omdat het relatief makkelijk in de juiste vorm te maken is en niet giftig is. * Vanwege de desinfecterende eigenschappen wordt zilver tegenwoordig ook weer gebruikt voor het zuiveren of zuiver houden van drinkwater. Speciaal voor kleine hoeveelheden water (100 liter – 10 m³) is zilver bruikbaar in de vorm van zilvernitraat, eenvoudiger te doseren en toe te passen dan chloor.

Als katalysator wordt zilver in de industrie gebruikt voor bijvoorbeeld de productie van formaldehyde en etheenoxide.

Meerdere Japanse bedrijven beschikken over technologie om met zilver de lucht te reinigen. Zilver is dan ook uitermate geschikt om toxines en industriële vergiften te neutraliseren.

Een zeer opmerkelijke toepassing van zilver is als zilverjodide dat fijn verneveld wordt gebruikt om mist te reduceren rondom vliegvelden. * In het laboratorium wordt zilvernitraat veel toegepast als reagens in chloride bepalingen. * Zilver jodide (AgI) wordt gebruikt om wolken te creëren voor regenproductie.

Russische kosmonauten gebruiken zilver om gerecycleerd water te steriliseren. Ook de NASA hanteert een zilverwatersysteem voor de space shuttle.

Sommige vliegtuigmaatschappijen maken gebruik van zilveren waterfilters om de passagiers tegen maagziektes te schermen. Geneeskundig Zilver kent ook heel wat medische toepassingen. De Ayurvedische geneeskunde was al overtuigd van het belang van zilver voor onze gezondheid. Deze hindoeïstische gezondheidsleer uit India heeft een religieus geïnspireerde visie op alles wat met de totale gezondheid van lichaam en geest te maken heeft. Het is een veelomvattend systeem van medische voorschriften en praktische handelingen, die niet altijd ondersteund worden door de moderne (medische) wetenschap.

Ook de Chinese dokters gebruikten zilver al bij de behandeling van onder meer brandwonden, onstekingen en infecties, slaapwandelen, voortplantingsproblemen, koorts, de bloedcirculatie enzovoort, dit onder de vorm van zilverionen, zilverzouten en zilvermengsels. Uitgebreid onderzoek naar de genezende eigenschappen van zilver bracht aan het licht dat de zilverionen een versnelde groei van de botten tot stand brengen.

Experimenten brachten ook aan het lucht dat zilver werkzaam is tegen heel wat bacteriën zonder bijwerking of beschadiging van lichaamscellen. Ook blijkt zilver de groei van beschadigde weefsels te bevorderen. Colloïdaal zilver, een vloeibare oplossing van submicroscopische zilverdeeltjes die in puur water onder spanning gehouden worden, is een natuurlijk antibioticum dat ziektes kan bestrijden die worden veroorzaakt door bacteriën, virussen, parasieten en schimmels. Het kan remediërend werken tegen griep, verkoudheden en diverse infecties. Dit is natuurlijk geen oproep om zelf zilver te gaan eten.

Zilver krijgen we, net als andere mineralen, rechtstreeks binnen via ons voedsel. Het komt rechtstreeks voor in de organische bodem, die rijk is aan levende organismen. Zilver is in mineraalvorm beschikbaar om door planten geassimileerd te worden, en komt via deze omweg op natuurlijke wijze in ons lichaam terecht. Colloïdaal zilver kan ook bij wijze van aanvulling via oog- en oordruppels worden gebruikt. Het kan geïnhaleerd worden, maar eveneens direct toegepast bij de behandeling van snij- en schaafwonden, op open wonden, bij wratten, eczeem, in water om de stoelgang te bevorderen en eveneens bij de behandeling van dieren.

Hoe staat het met het zilver in de 21e eeuw ?

Veelzijdig :
In het begin van de 21ste eeuw heeft zilver een vaste positie verworven als een veelzijdig, in de industrie praktisch toepasbaar metaal. Vooral te vinden in zilveren kettingen en armbanden maar ook verschillende landen brengen (opnieuw) zilveren of verzilverde munten uit, zoals de Verenigde Staten, Mexico en Canada. Ook private muntmakers kiezen graag voor zilver als materiaal. Zilver is relatief schaars, maar toch het gemakkelijkst te vinden en minst dure van alle edelmetalen.

De belangrijkste zilverproducerende landen zijn Mexico, Peru, de Verenigde Staten, Australië en Chili. Ook in Europa wordt op veel plaatsen zilver gewonnen, o.a. in Polen, Spanje, Zweden, het voormalige Joegoslavië, Griekenland, Roemenië, Duitsland, Tsjechië en Italië (Sardinië), al neemt het belang daarvan sterk af ten voordele van de winning als bijproduct bij de bereiding van lood, koper en zink. Zilver kan gevonden worden in specifieke zilvermijnen of als een bijproduct van goud-, koper-, zink- en loodmijnen. Het kan ook gerecycleerd worden uit gebruikte materialen, vooral fotomateriaal.

Bereiding nu:
Een groot deel van het geproduceerde zilver wordt in de 21ste eeuw bereid door terugwinning uit gebruikt zilver. Het nieuw geproduceerde zilver wordt voornamelijk verkregen als bijproduct bij de bereiding van andere metalen, zoals goud, koper, lood, nikkel en zink. Het anodeslib dat bij bereiding van metalen ontstaat wordt opgelost in warm zwavelzuur. Het restant, dat zilver bevat, wordt gesmolten en eventueel aanwezige andere metalen worden verwijderd.

Möbius-procédé
Bekendste methode van terugwinning is het Mobius-procédé. Hierbij wordt het ruwe zilver gezuiverd via elektrolyse. Hierbij wordt het ruwe zilver in een aangezuurde zilvernitraatoplossing als anode geplaatst. Bij de elektrolyse lost de anode op en er slaat zeer zuiver zilver neer op de kathode. Het gevormde zilver wordt continu afgeschraapt en verwijderd. Het kwik wordt door destillatie verwijderd. Het verkregen zilver kan vervolgens nog verder gezuiverd worden. Dit proces was vroeger vooral gangbaar bij het winnen van zilver uit hoornzilver (AgCl).

Als zilver in lood- of zinkertsen voorkomt, wordt het gewonnen door het erts eerst om te zetten in vloeibaar metaal, zink toe te voegen en vervolgens langzaam af te koelen. De korst van zink en zilver die hierbij ontstaat, wordt verwijderd en het zink wordt afgedestilleerd. Het zilver wordt voor levering in staven gegoten. De zuiverheid bedraagt 99,9 %.